Biblioteka Główna - Czytelnie

Uniwersytet Szczeciński

Czytelnia ogólna

Profil gromadzonych zbiorów

Księgozbiór Czytelni, zlokalizowanej w Wypożyczalni, ma charakter uniwersalny ze szczególnym uwzględnieniem dyscyplin reprezentowanych na Uniwersytecie Szczecińskim. Przeważają wydawnictwa związane z szeroko pojętą humanistyką (pedagogiką, psychologią, socjologią, politologią, filozofią, historią, literaturoznawstwem, językoznawstwem), ale gromadzone są także pozycje z zakresu ekologii, ochrony środowiska, turystyki, geografii oraz wydawnictwa informacyjne – encyklopedie, słowniki, informatory. Czytelnik znajdzie w niej również literaturę dotyczącą Szczecina i Regionu.
Do zasobów Czytelni włączono wyselekcjonowany księgozbiór Biblioteki Instytutu Pedagogiki US (sygnatury Pd. i Pdc.) oraz kompletny księgozbiór Biblioteki Wydziału Biologii (Bl. i Blc.), a także księgozbiór nieistniejącego już Oddziału Informacji Naukowej BG (Inf.)

Udostępnianie zbiorów

Czytelnia ma charakter ogólnodostępny. Ze zbiorów korzysta się na miejscu, za okazaniem ważnej karty bibliotecznej, legitymacji lub innego ważnego dokumentu tożsamości. Studenci i pracownicy US mogą korzystać z tzw. wypożyczeń nocnych, które realizowane są w godz. 17:30 – 18:30. Zwrot książek w dniu następnym w godz. 9:00 – 9:30; w soboty zbiory Czytelni wypożyczane są w godz. 13:00 – 13:45.

Za nieterminowe zwroty pobierane są opłaty określone w Regulaminie.
NIE WYPOŻYCZA SIĘ słowników, encyklopedii, czasopism oraz pozycji wydanych przed 1945 r.

Część zbiorów znajduje się w wolnym dostępie, pozostałe przechowywane są w magazynach i udostępniane na życzenie czytelnika po wypełnieniu rewersu. Czas realizacji wynosi 10-20 min. Po złożeniu rewersu do godz. 14:00 dostępne są również pozycje ze statusem: „W trakcie opracowania” i „Do odbioru”.

Czytelnia dysponuje dziewięcioma stanowiskami komputerowymi z dostępem do Internetu i katalogu on-line.
Część starszych zbiorów, opracowanych przed 1993 r., nie została jeszcze wprowadzona do katalogu komputerowego. Aby je wyszukać, należy skorzystać z tradycyjnych katalogów kartkowych (sala 212, wejście od ul. Tarczyńskiego 1)  lub posiłkować się zeskanowanym katalogiem kartkowym, zamieszczonym na stronie: kartkowy.bg.szczecin.pl

Czytelnia Zbiorów Specjalnych i czytelnia pracy cichej

Czytelnia usytuowana jest na pierwszym piętrze budynku Biblioteki przy ul. Tarczyńskiego 1. Z jej księgozbioru można korzystać wyłącznie na miejscu. Zbiory liczą około 30 tys. vol., w tym 454 vol. z księgozbioru byłej Akademii Nauk Społecznych. Cały księgozbiór oznaczony jest sygnaturami : Ad., CZP, DR, Ikn., K., KP, Muz., Sd., Sk., RS., Wd. lub pieczątką : „Zbiory Specjalne”.
Informacje o zbiorach można znaleźć w katalogu komputerowym Zbiorów Specjalnych. W Czytelni znajdują się trzy stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu, czytnik mikrofilmów oraz  profesjonalny powiększalnik dla osób niedowidzących.
Czytelnia Zbiorów Specjalnych udostępnia następujące zespoły dokumentów, wyłączone z głównych zbiorów przede wszystkim ze względu na odmienną od książki i czasopisma formę.

Rękopisy, a wśród nich:

  • naukowe i popularnonaukowe prace napisane przez różnych autorów na zlecenie Instytutu Zachodnio-Pomorskiego w Szczecinie, przejęte po jego likwidacji wraz z Biblioteką IZP, mające w znacznej części charakter regionalny o unikatowej często zawartości oraz kopie pamiętników przedstawionych na konkurs „Dzieje szczecińskich rodzin w XX wieku” sporządzone w IZP (oryginały w Książnicy Pomorskiej),-
  • zbiór dokumentów ofiarowanych przez Wacława Subotkina, szefa sekcji spadochronowej w 305 Dywizjonie Bombowym podczas inwazji na Anglię, od 1947 r. związanego ze Szczecinem i od wielu lat zajmującego się historią polskiego lotnictwa.
    Przekazane materiały związane są przede wszystkim z osobą generała Ludomiła Rayskiego i zawierają m.in.: maszynopis autorstwa W. Subotkina zatytułowany „Fakty”, kopie korespondencji Generała, odbitki artykułów dotyczących L. Rayskiego, kopie artykułów W. Subotkina i jego korespondencji z wieloma instytucjami i osobami prywatnymi oraz z osobą gen. bryg. Ludwika Mieczysława Boruty-Spiechowicza,                    


Stare druki:

Czytelnia Zbiorów Specjalnych posiada 231 starych druków zgromadzonych w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, najciekawsze wśród nich to: Kronika Polska Joachima Bielskiego z roku 1597, Opera omnia Francisa Bacona z roku 1678, Statuta Regni Poloniae Jana Herburta z roku 1563, Thesaurusy G. Knapskiego w dwóch różnych wydaniach, a także piękne pomeranicum, bogato zdobione miedziorytami M. Meriana: Topographia Elektoratus Branderburgici et Ducatus Pomeraniae z roku 1652. Ciekawy, celowy i wyodrębniony zespół stanowią przejęte z Akademii Nauk Społecznych druki reprezentujące epokę oświecenia (Condillac, Voltaire, Rousseau, Mirabeau w tym jedno z pierwszych wydań encyklopedii Diderota i d’Alemberta Encyclopedie ou Dictionnaire raissone des sciences, des arts et des métiers, Genewa 1777 oraz dzieła Naruszewicza i Staszica), a także 5-tomowa edycja dzieł Montesquieu (Oeuvres de Montesquieu, A Paris 1796) zawierającą m.in. najbardziej znane prace tego autora: Listy perskie, Uwagi nad przyczynami wielkości i upadku Rzeczypospolitej Rzymskiej, O duchu praw.

Kartografia:

Dokumenty kartograficzne w liczbie ok. 2200 jednostek zawierają: atlasy, mapy i plany. Najciekawszą grupę stanowi kolekcja dr T. Niewodniczańskiego, przekazana w darze Bibliotece Głównej w 1998 r. Jest to niezwykle cenny zbiór ok. 110 pomeraniców – map dawnego Księstwa Pomorskiego i jego części, planów i widoków miast pomorskich, map morskich z wybrzeżami południowego Bałtyku.
Do unikatowych kartografików należą m.in. dwa wydania Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego Eilharda Lubinusa. Wydanie z 1618 r. jest odbitką stanową, czyli formą próbnego wydruku mapy oraz drugie wydanie z 1758 r., na które trzeba było długo czekać, ponieważ zaginione podczas zawieruchy wojennej matryce odnalazły się dopiero w 1756 r. Wydanie drugie pochodzi z kolekcji dr Tomasza Niewodniczańskiego.
Ponadto mapa Pomorza Petrusa Artopaeusa z wydania „Cosmographii” Sebastiana Münstera z 1550 r., mapy morskie L. Waghenära z końca XVI w., bardzo rzadkie mapy Księstwa Pomorskiego pochodzące ze znakomitych oficyn kartograficznych z XVII i XVIII w., rękopiśmienny plan oblężenia Kołobrzegu w trakcie Wojny Siedmioletniej z 1761 r.

Literatura podziemna

Obejmują zasadniczo wydawnictwa podziemne z lat 1976-1989 o zasięgu ogólnopolskim oraz regionalnym. Jest to ciekawy zbiór pochodzący z darów zarówno od osób prywatnych (Pana Michała Paziewskiego), jak i przekazanych Bibliotece Głównej przez Ośrodek „Karta” w Warszawie. Skatalogowany już bogaty zbiór czasopism i książek podziemnych widoczny jest w katalogu KOHA.

Dokumenty audiowizualne

W tym audialne i wizualne w większości kierowane do bibliotek zakładowych. Są to: wideokasety, kasety magnetofonowe, dyskietki, CD-Rom-y zawierające aktualne, niezbędne w dydaktyce i informacji naukowej treści (bazy danych, nauka języków obcych, abstrakty, bibliografie).
W zbiorach Sekcji znajduje się około 700 analogowych płyt muzycznych.

Kolekcja dr Tomasza Niewodniczańskiego

Czytelnia Zbiorów Specjalnych w 1998 roku wzbogaciła się o kolekcję map Pomorza, planów i widoków Szczecina oraz innych miast pomorskich, widokówek i książek dotyczących historii kartografii. Cały zbiór został podarowany przez wybitnego kolekcjonera Pana doktora Tomasza Niewodniczańskiego. Zawiera niemal wszystkie najważniejsze mapy Pomorza. Kolekcja dr T. Niewodniczańskiego była pokazywana na wystawie w szczecińskim Zamku Książąt Pomorskich w czerwcu 1998 r., a potem w całości przekazana Uniwersytetowi Szczecińskiemu. Zbiór ten można podzielić na cztery podstawowe grupy: – mapy terytoriów pomorskich oraz obszarów przyległych – mapy morskie południowego wybrzeża Bałtyku – plany i widoki Szczecina oraz kilku innych miast pomorskich; – widokówki Szczecina z okresu od końca XIX wieku do 1937 r. Najstarszą mapą z Kolekcji dr T. Niewodniczańskiego jest pierwszy samodzielny obraz kartograficzny Pomorza wydany w niemieckojęzycznej edycji „Cosmographii” Sebastiana Münstera z 1550 r. Autorem tej mapy jest Petrus Artopaesus, znany również pod nazwiskiem Becker. Ta mapa Pomorza w skali 1 : 1 000 000 jest wykonana techniką drzeworytową z nazwami drukowanymi typograficznie. W Kolekcji dr Tomasza Niewodniczańskiego znajdują się też cenne mapy morskie południowych wybrzeży Bałtyku, między innymi z atlasu morskiego „Spiegel der Zeewaerdt” opracowanego przez Lucasa Janszoona Waghenaera (1534-1606) i wydanego w 1586 r. Sztycharzem był Joannes Doetecum. Obejmuje ona wybrzeże pomorskie od okolic Kołobrzegu po Przylądek Rozewie i Puck. Na mapie tej zaznaczono również takie miasta pomorskie jak: Kołobrzeg, Koszalin, Darłowo, Słupsk i Łeba oraz ujścia kilku rzek pomorskich – Łeby, Słupii, Wieprzy. Niezwykle wartościowe są również mapy morskie opracowane przez szwedzkiego kartografa Gustava af Klinta z I połowy XIX wieku.
Jednym z najbardziej unikatowych kartografików jest wspomniana wcześniej mapa ścienna Eilharda Lubinusa z drugiego wydania z 1758 r., w skali 1 : 240 000. Treść mapy jest niezwykle bogata. Zawiera między innymi ponad 3000 miejscowości, sieć hydrograficzną z ważniejszymi jeziorami oraz kompleksy leśne. Na jej znakomitą szatę graficzną składają się: wspaniałe drzewo genealogiczne książąt pomorskich i rugijskich, herby szlachty pomorskiej oraz widoki miast pomorskich. Na mapie przedstawiono również opis Księstwa Pomorskiego zawierający informacje o jego przeszłości, bogactwach naturalnych, florze i faunie oraz miastach. O wielkości tego dzieła świadczy fakt, że przez dwa wieki stanowiło ono podstawę różnych edycji map atlasowych i przeróbek wydawanych przez wszystkie znaczące oficyny europejskie.
Innym z bardziej znanych pomeraniców kartograficznych z Kolekcji dr T. Niewodniczańskiego jest mapa ścienna Davida Gillego, wydana w 1789 r. w Berlinie. Obejmuje ona obszar od miasta Demmin na zachodzie, aż po Jezioro Żarnowieckie na wschodzie. Na mapie tej zostały zaznaczone granice prowincji i powiatów. Jednostki administracyjne opisano dużymi literami, a ich objaśnienia podano w legendzie. Gilly zastosował cały szereg znaków umownych, dzięki czemu podano znacznie większą ilość informacji dotyczących detali topograficznych.
W Kolekcji dr T. Niewodniczańskiego znajduje się też wiele map Księstwa Pomorskiego pochodzących ze znakomitych oficyn kartograficznych XVII i XVIII wieku. Wydawnictwa te z terenów Francji, Wielkiej Brytanii, Holandii i Niemiec wyposażały swoje mapy w piękne kartusze, widoki miast i portrety. Są to swego rodzaju dzieła sztuki edytorskiej.
Kolekcja zawiera też widoki oraz plany Szczecina i miast pomorskich. Najbardziej cenionym jest widok Szczecina Georga Brauna i Fransa Hogenberga z 1600 roku umieszczony w t. IV Civites Orbis Terrarum. Jest to obraz miasta z lotu ptaka. Miasto przedstawiono w średniowiecznych murach z przedmieściami, Dolnym i Górnym Wikiem, Łasztownią, a także najbliższą okolicą.
Bardzo cenioną jest też panorama Szczecina Friedricha Bernharda Wernera z 1730 roku. Jest to pierwsza panorama miasta z okresu pruskiego. Szczecin pokazany jest od strony Łasztowni, widoczne są umocnienia obronne budowane przez Prusaków obok wieży kościołów św. Jakuba i Mariackiego. W legendzie zamieszczonej poniżej dolnej ramki objaśniono 17 najważniejszych obiektów Szczecina. Ta panorama jest wielokrotnie wykorzystywana w różnych opracowaniach. W Kolekcji dr Tomasza Niewodniczańskiego znajduje się też bardzo rzadka litografia przedstawiająca Szczecin od strony południowo-wschodniej z około 1835 roku. Autor panoramy (nieznany) z dużą troską o szczegóły przedstawił zabudowę miasta z dominantami w postaci wież kościołów oraz Zamku Książąt Pomorskich. Uwagę zwracają bardzo precyzyjnie narysowane młyny i wiatraki położone na południe od miasta. Litografia została wydana przy pomocy finansowej kupca H. Baudounina.
Bardzo ładnym, o dużej wartości dokumentalnej jest widok Szczecina z lotu balonem z 1855 r., którego autorem jest Adolph Eltzner. Przedstawia on miasto od strony północno-wschodniej. Pokazuje fragment portu z gęsto zabudowanym nabrzeżem odrzańskim i licznymi statkami na Odrze oraz trzema mostami. Widać na nim dokładnie zniszczoną w latach 1943-1944 nadodrzańską zabudowę miasta. W Kolekcji dr Tomasz Niewodniczańskiego znajduje się też widok Szczecina Matthäusa Meriana z 1641 roku, plan Szczecina Nicolasa de Fer z 1690 roku, widok i panorama Szczecina Matthäusa Seuttera z 1740 roku. Znajdują się też widoki miast pomorskich, np. Kamienia Pomorskiego i Pyrzyc Matthäusa Meriana z 1652 roku.
Jedną z ciekawszych grup z Kolekcji dr Tomasza Niewodniczańskiego jest widokówka. Pierwsza Karta Korespondencyjna ukazała się w 1869 roku w Austrii, a rok później w Niemczech. Nie wiadomo natomiast, kiedy i gdzie powstała pierwsza karta ilustrowana. Karta Korespondencyjna to czysty, żółty kartonik z jednej strony (rewers) oraz miejsce na adres i wydrukowany znaczek opłaty pocztowej z drugiej (awers).
Za początek produkcji pocztówek w Szczecinie uznaje się koniec lat 80-tych XIX wieku. Jeszcze na początku lat 90-tych XIX wieku była niewielka, dopiero rok 1897 staje się rokiem wyraźnego wzrostu produkcji pocztówek na szczecińskim rynku za sprawą wzrastającego zainteresowania tą formą korespondencji. Najstarsza widokówka w Kolekcji dr Tomasza Niewodniczańskiego pochodzi z 1898 roku, a najpóźniejsza z około 1941 roku. Widokówki te przedstawiają głównie dawne nadodrzańskie oblicze miasta, szczecińskie ulice, place oraz charakterystyczne dla miasta budynki.
Widokówki zostały podzielone na następujące grupy:
Szczecin – Wały Chrobrego,
Szczecińskie mosty,
Szczecin – Nowy Ratusz,
Szczecin – Nabrzeże Odrzańskie,
Szczecińskie fontanny,
Szczecińskie bramy i place,
Szczecińskie kościoły, budowle i ulice,
Szczecin – gospodarka morska.

Skontaktuj się z nami!
Informacje tel.:

(91) 444-24-05
sekretariat tel.:

(91) 444-23-61

fax.: (91) 444-23-62
ul. Tarczyńskiego 1, 70-387 Szczecin
e-mail: info[at]bg.szczecin.pl

Godziny otwarcia Biblioteki

 

 

 

Oparte na Wordpress, stworzone przez ODSK BG US | Polityka plików cookie